ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಎಂದರೇನು?

ನೀವು ಜೀವನವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಂದರೂ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದರೂ ಸವಾಲನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನಾಗಿ, ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅವಕಾಶವಾಗಬಹುದು. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮನಸ್ಸಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸು, ಇದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದರಿಂದ ನಾನು ಯಾವುದೋ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದುದನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆಳವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪ. ಇದು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದ ಆಶಾವಾದವಲ್ಲ. ಇದು ಜಾಗೃತವಾದ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ. ಜೀವನದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಮಧ್ಯೆಯೂ ನಿಂತುಕೊಂಡು, ಆ ಬಿರುಗಾಳಿಯೇ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆ ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಈ ಆಂತರಿಕ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನಾವು ಯಾವುದರ ಮೇಲೆ ಪದೇಪದೇ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯಾವುದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗುಣವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇದರಿಂದ ನಾನು ಏನು ಕಲಿಯಬಹುದು??? ನಾನು ಏನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು??? ನನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ??? ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿರಬಹುದು??? ಎಂದು ಹುಡುಕುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಗಮನವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಜ್ಞತೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಲ್ಲದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಬಾರದು. ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಇರುವ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ಕಾಣುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬುದೇ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಅರ್ಥ. ಜೀವನವು ಸದಾ ವಿರುದ್ಧ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಶಾಂತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಭದ್ರತೆಯ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಏಕಾಂತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಹತ್ವ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಧೈರ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಠಿಣ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಅಡ್ಡಿಗಳೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ನನಗೇ ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು??? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಅನುಭವವು ನನಗೆ ಏನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಏನು ಬದಲಾಯಿಸಲು, ಏನನ್ನು ಬಿಡಲು ಅಥವಾ ನಾನು ಯಾರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ??? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿ. ಒಂದು ನೋವಿನ ಅನುಭವವು ನಿಮ್ಮ ಕಾರಾಗೃಹವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಗುರುವಾಗಬಹುದು. ವೈಫಲ್ಯವು ನಿಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧದ ಶಾಶ್ವತ ತೀರ್ಪಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. ನಿರಾಕರಣೆಯು ನಾನು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ದಾರಿಯತ್ತ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಒತ್ತಡವು ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಇದ್ದುದೇ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತದೆ. ನಿರಾಶೆಯೂ ಸಹ, ನೀವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದದ್ದು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನೋಡಲು ಕಲಿತಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಕಲಿಯುವಾಗಲೇ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೋವಿನಲ್ಲೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಗಬೇಕು ಅಥವಾ ನೋವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ಬಲಶಾಲಿ ಎಂದು ನಟಿಸಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ ಜಾಗವಿದೆ. ದುಃಖಕ್ಕೆ, ಮೌನಕ್ಕೆ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೂ ಜಾಗವಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ, ಇದು ನನಗೆ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನೋವು ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ನಾನು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ದುರ್ಬಲತೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ನೋವಿನ ನಡುವೆಯೂ ಹೃದಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ನಿರ್ಧಾರವೇ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ. ಜೀವನ ಕಲಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಮ್ಮ ಗಮನದ ಮೌಲ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನದನ್ನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಭಯಪಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಏಕೆ??? ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆದರೆ, ನೀವು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತಂದು, ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಂದು ಏನಿದೆ??? ಇದರಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಕೆಲಸ ಯಾವುದು??! ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಏನೋ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತೀರಿ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಕೇವಲ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೇರಣೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಿಸ್ತು, ಮೌಲ್ಯಗಳು, ತಾಳ್ಮೆ, ಕಲಿಕೆಯ ಮನೋಭಾವ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಹಳ ದೂರ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವು ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅದು ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಯಿರಿ. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೇಕಾದರೆ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಣ್ಣ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಶಾಂತಿ ಬೇಕಾದರೆ ಅನಗತ್ಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಕೇಳುವುದನ್ನು, ಕ್ಷಮಿಸುವುದನ್ನು, ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ. ಯಶಸ್ಸು ಬೇಕಾದರೆ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದನ್ನು, ಟೀಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕಾದರೆ ಯಾವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವು ದೊಡ್ಡ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷಣಗಳಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೀವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನ ಕೊಡಲಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀವು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಯಾರೂ ನೋಡದಿರುವಾಗ ನೀವು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ನಿರಾಶೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಖ್ಯ. ಜೀವನ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಖ್ಯ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಸಾವಿರಾರು ಸಣ್ಣ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹುಶಃ ಕೃತಜ್ಞತೆಯೇ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೃತಜ್ಞನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜೀವನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವೆಂಬ ಅರಿವು ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಜನರು ಶಾಶ್ವತರಲ್ಲ. ಯೌವನ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಅವಕಾಶಗಳು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಕಷ್ಟದ ಕಾಲಗಳೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಅನಿತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ನಮ್ಮ ಬದುಕುವ ವಿಧಾನ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಾಳೆ ಖಚಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಇರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಬೇಕೆಂಬ ಅತಿಯಾದ ಹಂಬಲದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಗಮನ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮಾನಸಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ರಚನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಜವಾಗಬಹುದು. ಇದರರ್ಥ ಕೇವಲ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದಲೇ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಇದರ ಅರ್ಥ ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ನಾವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮನಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾದ ಮನಸ್ಸು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪದೇಪದೇ ಯಾವುದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತರಾಗುವುದು. ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿ. ಇತರರ ಜೀವನದ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಿರಿ. ನನ್ನ ಜೀವನ ಹೀಗೆ ಏಕೆ??? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮುಂದಿನ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಯಾವುದು??? ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ನಾನು ಸೋತಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಏನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ನಾನು ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನನ್ನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅದರದೇ ಆದ ಸಮಯವಿದೆ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಇದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ನಾನು ಇನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಒತ್ತಡದ ಕ್ಷಣಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಎರಡನ್ನೂ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ಸಂತೋಷವು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಒತ್ತಡವು ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಯಶಸ್ಸು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ವೈಫಲ್ಯ ವಿನಯವನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೀತಿ ಹೃದಯವನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ನಷ್ಟವು ಅನಿತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಏಕಾಂತವು ಸ್ವಯಂ ಅರಿವನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಪಾಠವಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ನಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾಂತವಾಗಿರಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬೇಡಿ. ನೀವು ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದೀರಿ, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೀರಿ, ಜನರನ್ನು ಎಷ್ಟು ದಯೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ, ಕಷ್ಟವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಿದ್ದೀರಿ, ಎಷ್ಟು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದರಿಂದಲೂ ಅಳೆಯಿರಿ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಿದ್ದರೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಡವನಾಗಿರಬಹುದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಬಳಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನವನ್ನು ಬದುಕಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುರುತಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ವರ್ತಮಾನವು ಒಂದು ಅವಕಾಶ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಗಲೇ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಯೋಚಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದತ್ತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಿಂತ ಈ ಕ್ಷಣದ ಮುಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕು. ಸಣ್ಣ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾದಾಗ, ಅವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಜೀವನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನ ಕಷ್ಟವಾದಾಗ, ಜೀವನ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ??? ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಕೇಳಬೇಡಿ. ನಾನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ??? ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಯಶಸ್ಸು ಬಂದಾಗ, ನಾನು ಎಷ್ಟು ಗಳಿಸಿದ್ದೇನೆ??? ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಬೇಡಿ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ಬಂದಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏನು?” ಎಂದು ಕೇಳಿ. ವೈಫಲ್ಯ ಬಂದಾಗ, ನನ್ನ ಜೀವನ ಮುಗಿದಿದೆಯೇ??? ಎಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ. ಈ ವೈಫಲ್ಯ ನನಗೆ ಏನನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ??? ಎಂದು ಕೇಳಿ. ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದಂತೆ ಅನಿಸಿದಾಗ, ನನಗೆ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯೇ ಹೊಸ ದಾರಿ ಹುಟ್ಟುವ ಜಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನ ನೋವನ್ನು ನಾನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಗುರುತಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಮೌಲ್ಯದ ಅಳತೆಯಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪೂರ್ಣವಾದ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ವಾಸ್ತವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು. ಕತ್ತಲೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಟಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದರೊಳಗೆ ನಡೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ಬೇಡುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು. ಜೀವನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನದಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನ, ಧೈರ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೋಣಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕಲಿಯುವುದು. ಒಂದು ದಿನ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ನೀವು ಒಮ್ಮೆ ಅಡ್ಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳೇ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ತಿರುವುಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ನಿರಾಶೆಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೇರೆ ದಾರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಅಂತ್ಯಗಳು ಹೊಸ ಆರಂಭಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಏಕಾಂತದ ಅವಧಿಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿರಬಹುದು. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕಾಲಗಳು, ನಂತರ ನೀವು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಬದುಕಿ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯಿರಿ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿ. ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ. ಉಳಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಿ. ಮುಂದೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಧೈರ್ಯ ಹೊಂದಿರಿ. ಮತ್ತು ಜೀವನವು ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಅದು ಒತ್ತಡವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ, ಸವಾಲಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಆನಂದವಾಗಿರಲಿ, ಯಶಸ್ಸಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಕಷ್ಟಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ಜೀವನ ಏನನ್ನೇ ತಂದರೂ, ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ. ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವೂ ನಿಮಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲಿ. ನೀವು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟವೂ ನಿಮ್ಮ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ. ನೀವು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜ್ಞಾನಿ, ದಯಾಮಯಿ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೀವು ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀವು ಯಾರಾಗುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಕ್ಷಣವೂ ನೀವು ಯಾರಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಹೊಸ ಅವಕಾಶವೇ ಆಗಿದೆ.