ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಆ ಬೃಹತ್ ಯಾಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಧಗಧಗನೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಹವಿಸ್ಸಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ. ತನ್ನ ಪತಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಆದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ ಯಜ್ಞಕುಂಡದ ರುದ್ರಜ್ವಾಲೆಗೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸತೀದೇವಿಯ ದೇಹ ಬೂದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಶಿವನ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಭೂಮಂಡಲವೇ ಅದುರಿತು. ಮಹಾಶಕ್ತಿ ಹೀಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಗತಿಯೇನು?
ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ಕತ್ತಲೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಹೊಸದೊಂದು ಸಂಚಲನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮಚ್ಛಾದಿತ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತ ಹಾಗೂ ಮೇನಾವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಆ ಮಹಾಮಾಯೆ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮತಾಳಿದಳು. ಆಕೆಯೇ ಶೈಲಪುತ್ರಿ, ಪರ್ವತದ ಮಗಳು.
ಆದರೆ ಈ ಕಥೆಯ ಅಸಲಿ ರೋಚಕತೆ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಒಳಗಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ. ಮಾನವ ದೇಹದ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಚಕ್ರವಾದ ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಗಾಧ ಚೈತನ್ಯ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸದೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಲಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಲಿ ಉನ್ನತ ಹಂತ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಆ ಕುಂಡಲಿನೀ ಶಕ್ತಿ. ಆಕೆಯ ವಾಹನ ವೃಷಭ. ನಂದಿ ಕೇವಲ ಎತ್ತಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಅದಮ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಯಮದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಂಕೇತ. ಆಕೆಯ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲವು ತ್ರಿಗುಣಗಳಾದ ಸತ್ವ, ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲದ ಹೂವು ಕೆಸರಿನ ನಡುವೆಯೂ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ಅರಳುವ ಪರಿಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.
ಆಲೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ, ಶೈಲ ಎಂದರೆ ಬಂಡೆ, ಪರ್ವತ, ಅಲುಗಾಡದ ಸ್ಥಿರತೆ. ಇಂದಿನ ಗೊಂದಲದ, ಒತ್ತಡದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಿರುವುದು ಇದೇ ಮಾನಸಿಕ ದೃಢತೆ.
ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ನಡುಗದ ಹಿಮಾಲಯದಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಡೀ ನವರಾತ್ರಿಯ ಮಹಾಯಾನ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಈ ಮೂಲಾಧಾರದ ನೆಲೆಯಿಂದ. ಅಡಿಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಗೋಪುರ ಕಟ್ಟಲು ಹೊರಟರೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವಂತೆ, ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಸ್ಥಿರ ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಜಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಶೀತಲವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು, ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ತೇಜಸ್ಸು ಜ್ಞಾನದ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವಂದೇ ವಾಂಛಿತಲಾಭಾಯ ಚಂದ್ರಾರ್ಧಕೃತಶೇಖರಾಮ್ ।
ವೃಷಾರೂಢಾಂ ಶೂಲಧರಾಂ ಶೈಲಪುತ್ರೀಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ॥
ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸಿದಾಗ, ಸೋಲುಗಳ ಬೆಟ್ಟವೇ ಕಣ್ಣೆದುರು ನಿಂತಾಗ ನಾವು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಮಲಗಿರುವ ಈ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯನ್ನು. ನಿಶ್ಚಲ ಬಂಡೆಯಂಥ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವಿದ್ದರೆ ಎಂತಹ ಬಿರುಗಾಳಿಯೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾರದು. ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೇ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯ ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದಮೇಲೆ, ಇನ್ನುಳಿದ ಎಂಟು ಅವತಾರಗಳ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಬೆರಗು ಎಷ್ಟಿರಬಹುದು? ನವರಾತ್ರಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಚೈತನ್ಯಯಾನ ಹೀಗೆಯೇ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲಿ.
© 2026 M. Krishnaprasad Bhat Maddadka
